Awtory: Saýt redaktory Çap ediş wagty: 2023-04-01 Gelip çykyşy: Saýt
Reňk görkeziji indeks (CRI) ýagtylyk çeşmesiniň reňkleri takyk köpeltmek ukybyny ölçemek üçin ulanylýan standartdyr. Simplyönekeý söz bilen aýdylanda, belli bir ýagtylyk çeşmesi bilen yşyklandyrylanda obýektleriň reňkleriniň ýoýulandygyny ýa-da ýokdugyny kesgitleýär.
Mysal üçin, aşakdaky surat şol bir reňk temperaturasy, ýöne dürli CRI bahalary bilen ýagtylyk çeşmeleri bilen yşyklandyrylan şol bir apelsiniň reňklerini görkezýär.

Düşünjeli syn, ýagtylyk çeşmesiniň has ýokary reňk görkeziji görkezijisi bolanda apelsiniň reňkiniň hakyky reňkine has ýakyn görünmegidir.
Reňk görkeziji indeks (CRI), ýagtylyk çeşmesiniň reňkleri nädip köpeldip biljekdigini ölçemekdir. Bu, obýektiň reňkleriniň takyk görkeziliş derejesini kesgitleýän hil taýdan baha bermekdir. Colorokary reňkli öwüşginli ýagtylyk çeşmeleri has gowy reňk köpelýär we gün şöhlesiniň aşagynda görünýän tebigy esasy reňklere has ýakyn. Munuň tersine, pes reňkli ýagtylyk çeşmeleriniň reňk köpelmegi pes bolup, reňkleriň ep-esli sowulmagyna getirýär.
Häzirki wagtda CRI ýagtylyk çeşmesiniň reňkini kesgitlemegiň umumy usulydyr. Lightagtylyk çeşmesiniň reňk görkezilişine mukdar taýdan baha berilýär, ölçenen ýagtylyk çeşmesiniň aşagyndaky obýektiň reňkini salgylanma çeşmesiniň aşagyndaky şol bir obýektiň reňkine deňeşdirip. Halkara yşyklandyryş komissiýasy (CIE) gün şöhlesini 100 reňk görkeziji indeksli adaty yşyk çeşmesi hökmünde kesgitleýär. Akkor lampalar, reňkleriniň gündizine meňzeşligi sebäpli ideal yşyk çyrasy hasaplanýar.
CIE iki kategoriýa bölünen 15 synag / standart reňk nusgasyny kesgitleýär:
1-8 sanlar Menzel reňk şkalasyndan saýlanan, 8 sany tebigy reňk, şol sanda orta kölege we ýeňillikli dürli reňkleri görkezýär;
9-15 sanlar gyzyl, sary, ýaşyl, has ýokary hromatiki gök, Europeanewropa we Amerikaly ýaş aýal deri reňkleri, hytaýly ýaş aýal deri reňkleri we ýaprak ýaşyl ýaly 7 synag reňkini görkezýär.
Bu reňkler üçin ýagtylyk çeşmesiniň reňk görkeziş ukybyny kesgitlemek üçin R1-R15, bu 15 reňk üçin ýagtylyk çeşmesiniň reňk görkeziji görkezijisini görkezmek üçin ulanylýar. R1-R8, tebigy reňkler üçin ýagtylyk çeşmesiniň reňk görkeziji indeksini, R9-R15 synag reňkleri üçin ýagtylyk çeşmesiniň reňk görkeziji görkezijisini görkezýär. Bu reňkleriň reňk görkeziji görkezijisi näçe ýokary bolsa, ýagtylyk çeşmesiniň reňk görkezmek ukyby şonça gowy. Synag edilen 15 reňk aşakdaky diagrammada görkezilýär

Reňk görkeziji indeks standarty iki dürli ölçeg usulyny öz içine alýar:
![]() |
Colorörite reňk görkeziji indeks (Ri), belli bir synag reňk nusgasy üçin ýagtylyk çeşmesiniň reňk görkeziji indeksidir. 1-den 15-e çenli islendik reňk nusgasy ýa-da takyk kesgitlenen spektral amplituda we ýagtylyk faktory bilen öz-özi saýlanan reňk nusgasy bilen hasaplap bolýar. |
![]() |
Reňkleriň umumy görkezijisi (Ra), ýagtylyk çeşmesiniň 1-8 belgisindäki 8 reňk üçin ýörite reňk görkeziji indeksiň ortaça bahasy, R1-R8-iň ortaça bahasy bilen görkezilýär. Adatça, Ra ýagtylyk çeşmesiniň reňk görkezilmegini häsiýetlendirmek üçin ulanylýar, bu ýerde has ýokary Ra bahasy has gowy reňk görkezilmegini görkezýär. |
Gündelik durmuşymyzda umumy ýagtylyk çeşmeleriniň reňk görkeziji görkezijisi takmynan aşakdaky ýalydyr:
Lightagtylyk çeşmesi |
Reňk görkeziş indeksi (CRI) diapazony |
Akkor çyralar |
100 |
Galogen yşyklar |
95-100 |
80-98 |
|
Floresan yşyklar |
60-98 |
gizläň Çyralary |
20-65 |
Akkor lampalaryň reňk görkeziji görkezijisi teoretiki taýdan 100 bolsa-da, hakyky Ra bahalary lampalaryň dürli görnüşleri we ulanylyşy boýunça üýtgäp biler. Şeýle-de bolsa, köplenç iň gowy reňk öwüşgini bar diýlip hasaplanýar. Muňa garamazdan, energiýa netijeliliginiň pesligi we daşky gurşaw aladalary sebäpli kem-kemden işden çykarylýar. LED lampalar akkor lampalar bilen birmeňzeş reňkde bolup bilmese-de, energiýa tygşytlylygy we daşky gurşawa berýän peýdalary sebäpli meşhur yşyklandyryş usulydyr.
LED çyralary saýlanyňyzda, reňk bermek nukdaýnazaryndan berjaý edilip bilinjek iki prinsip bar: takyk reňk bermek prinsipi we çeper reňk bermek prinsipi.
Reňkleri takyk görkezmek prinsipi, obýektiň asyl reňklerini takyk köpeltmek üçin ýokary reňkli görkeziji indeksli ýagtylyk çeşmesini ulanmagyň möhümdigini nygtaýar. Bu ýörelgä esaslanýan ýagtylyk çeşmesini saýlanyňyzda, Ra reýtingi gollanma hökmünde ulanylyp bilner. Ra bahasy näçe ýokary bolsa, obýektleriň reňkleri has takyk görkeziler.
Dürli programmalar üçin laýyk yşyklandyryşy saýlamagy aňsatlaşdyrmak üçin Halkara Yşyklandyryş Komissiýasy (CIE) reňk görkeziji indeksini bäş kategoriýa böldi:
Reňk görkeziji indeksi |
Reňk beriş kategoriýasy |
Amatly programmalar |
> 90 |
Ajaýyp reňk öwüşgini |
Çeperçilik galereýalary, muzeýler, ýokary derejeli bölek satuw |
80-90 |
Gowy reňk bermek |
Jaýlar, ofisler, bölek satuw dükanlary |
60-80 |
Adalatly reňk bermek |
Ammarlar, senagat desgalary |
40-60 |
Reňkleriň pes bolmagy |
Köçe yşyklandyryşy, awtoulag duralgalary |
<40 |
Reňkleriň gaty pes bolmagy |
Effekt reňkini görkezmek ýörelgesi, et önümleriniň displeýleri ýaly ýörite ssenariýalarda belli bir reňkleri ýokarlandyrmak üçin belli bir reňk görkeziji indeksini saýlamagy öz içine alýar. Şeýle ýagdaýlarda, Ra talaplarynyň ýerine ýetirilmegini üpjün etmek bilen, degişli ýörite reňk görkeziş indeksini gowulandyrýan reňk saýlamaly.
Et önümleriniň displeýlerinde, etiň has täze we özüne çekiji bolmagy üçin ýokary R9 reňk görkeziji möhümdir.
Studiýalarda deriniň reňkiniň takyk köpelmegini üpjün etmek üçin yşyklandyryş çeşmesiniň pes R15 görkezijisinden gaça durmaly.
Oorapyk we açyk LED yşyklar üçin CRI barada aýdylanda, ýatda saklamaly birnäçe zat bar:
Oorapyk yşyklandyryş : Içerki yşyklandyryş üçin, otagdaky zatlaryň reňkleriniň takyk görkezilmegini üpjün etmek üçin azyndan 80 CRI bolan LED çyralary saýlamak möhümdir. Çeperçilik galereýalary, muzeýler we ýokary derejeli bölek ýerleri ýaly reňk takyklygy möhüm bolan aýratyn programmalar üçin has ýokary CRI zerur bolup biler.
Açyk yşyklandyryş: Açyk yşyklandyryş üçin CRI, köplenç içerki yşyklandyryş üçin möhüm däl. 70 ýa-da ondan ýokary CRI, adatça açyk yşyklandyryş programmalary üçin ýeterlikdir. Şeýle-de bolsa, açyk howada ulanmak üçin LED çyralary saýlanyňyzda reňk temperaturasy we ýagtylygy ýaly beýleki faktorlary göz öňünde tutmak möhümdir.
Reňk temperaturasy: Içerde we daşarda, yşyk çyralarynyň reňk temperaturasyny CRI-den başga-da göz öňünde tutmak möhümdir. Reňk temperaturasy kelwinde (K) ölçelýär we ýagtylygyň duýulýan ýylylygyny ýa-da sowuklygyny aňladýar. 2700-3000K reňk temperaturasy ýyly hasaplanýar we amatly we rahat atmosfera döretmek üçin amatly, 4000-5000K reňk temperaturasy salkyn hasaplanýar we iş şertleri üçin amatly.
Ightagtylygy: Içerde we daşarda ulanmak üçin saýlanyňyzda LED çyralarynyň ýagtylygyny göz öňünde tutmak möhümdir. Ightagtylyk lýumenlerde (lm) ölçelýär we çeşmeden çykýan ýagtylygyň mukdaryna degişlidir. Içerki yşyklandyryş üçin 400-800 lýumeniň ýagtylygy daş-töweregi yşyklandyrmak üçin amatly, 1000-1500 lýumeniň ýagtylygy bolsa yşyklandyryş üçin amatlydyr. Açyk yşyklandyryş üçin ýagtylyk talaplary programma baglylykda üýtgeýär.

Içerki we açyk LED yşyklandyryşda ýokary we pes CRI arasynda azajyk wizual tapawut bar, ýöne bu ähli programmalar üçin ähmiýetli bolup bilmez. Arhitektura ýa-da peýzacape maksatlary üçin açyk yşyklandyryşda, yşyklandyrylan zatlar birneme durnukly we sahna açyk bolan ýerlerde ýagtylygyň netijeliligine talaplar köplenç has ýokary bolýar. Sebäbi görmek aralygy uzak we daşky gurşaw çylşyrymly bolup, reňkleriň üýtgemegine sebäp bolýar.
Býudjetini we zerur sahnanyň takyklygynyň derejesini göz öňünde tutup, CRI> 70 üçin ulanmak has tygşytly bolup biler peýza. yşyklandyryş enjamlary, sebäbi ýokary CRI LED çyralary adaty CRI çyralaryndan has gymmat.